• BIST 2.869,70
  • Altın 1026.195
  • Dolar 17.9627
  • Euro 18.3208
  • İstanbul 25 °C
  • Ankara 27 °C
  • Tunceli 35 °C

DERSİM VE DERSİM’Lİ ANLATIMLARI 1

RIZA CAN

DERSİM’le ilgili yazılmış romanlar var… Makaleler var… Ben rastlamadım, herhalde, şiirler de vardır…

Bu anlatımların sahipleri; hemen hemen hepsi, Dersimli değerli eserlerinin anlatım zenginliği içinde 38 kırımını anlatıyorlar…

Özellikle gençlerimizin, bu eserlerden haberdar olduklarını sanıyorum… Ayrıca, bir takım resmi raporların da bilindiğini tahmin ediyorum… Ama çeşitli kaynaklarda yer alan Dersim’le, Dersim’lilerin pek bilindiğini sanmıyorum.

O bilgilere; Osmanlı arşivlerinden çıkarılmış belgelerde, bazı romanlarda bazı anılarda ve bazı tarihi kaynaklarda rastlıyoruz.

O kaynaklarda yer alan ifadelerin; Dersim’i, Dersim’liyi ve olayları daha geniş bir çerçevede görüntüleyeceğini düşünüyorum. O nedenle, söz konusu kaynaklardan bazı alıntılar aktaracağım. Tabii bu bir yazı dizisi olacaktır. Aşağıda Osmanlı arşiviyle başlıyorum. Tüm arşiv alıntılarını; Cihangir Gündoğdu ve Vural Genç adlarındaki iki akademisyenin yayımladıkları; DERSİM’DE OSMANLI SİYASETİ adlı çalışmadan aktaracağım.

“ … Medeniyet, maişet, muaşeret daha doğrusu insaniyet ne demek olduğunu bilmezler. (…) Afrika’nın akvam-ı vahşiyesini andırır çırılçıplak ot kökü ve meşe palamutu ile geçinir. (…)”

MİKDAD MİDHAT BEDİRHAN; Dersim’liyi “insan dışı” bir varlık olarak teşhir etmek için, bütün anlatım gücünü kullanmış. Bende ünlü HALİDE EDİB ADIVAR’dan küçük bir alıntı yapacağım. Hanedan’ın ne denli “medeni” olduğunu görmüş olacağız.

…. Bedirhan Paşa, Kürdistan’dan İstanbul’a “on karısı” ve “kırk oğlu” ile idareten getirildiği zaman, (…)

Görüldüğü gibi Midhat Bedirhan; Dersim’liyi coşkuyla kötülemekde; hiç de, haklı değil…

 

  • Bedirhan Paşa notunu Halide Hanımın, MOR SALKIMLI EV adlı anılarından alındı.

 

 

 

Rıza CAN

 

Bu yazı toplam 3745 defa okunmuştur.
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
123456
Tüm Hakları Saklıdır © 2000-2022 Dersim Haber | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : 0 (428) 212 10 16 | Faks : 0 (428) 212 10 16 | Haber Scripti: CM Bilişim